INSTYTUT ZDROWIA
MEDICALL
ul. Wojska Polskiego 77
97-300 Piotrków Trybunalski


pon.-pt.:
8.00-21.00
  • 662 107 803
    Po połączeniu usłyszą Państwo lektora i możliwość wyboru odpowiedniej dla siebie rejestracji:
    1. Lekarze rodzinni i badania laboratoryjne
    2. Lekarze specjaliści
    3. USG, RTG, rehabilitacja
    4. Stomatologia
    5. Hospicjum i opieka domowa
    6. Zakład Opiekuńczo-Leczniczy
  • 44 649 77 24
    sekretariat
  • 696 721 214
    medycyna estetyczna i dietetyka BVITAL

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

  • Nasze usługi
  • Nasi lekarze
  • Biuletyn
  • Strefa wiedzy

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (w skrócie ZZSKl; synonimy: choroba Bechterewa, choroba Marie-Strümplla-Bechterewa) – przewlekła, postępująca choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym, obejmująca drobne stawy międzykręgowe, więzadła międzykręgowe oraz stawy krzyżowo-biodrowe, prowadząca do ich stopniowego usztywniania. ZZSK jest procesem zapalnym, przewlekłym, postępującym z okresami zaostrzeń i długotrwałych remisji.
Patogeneza

Patogeneza ZZSK, jak dotąd, nie została dokładnie wyjaśniona. Wiadomo, że we wczesnej fazie choroby proces zapalny zogniskowany jest w przyczepach ścięgnistych, gdzie powstaje ziarnina. W miejscach zmienionych chorobowo szybko dochodzi do odkładania się soli wapnia, a w konsekwencji do kostnienia. Kostnienie pierścieni włóknistych, stawów międzykręgowych i więzadeł kręgosłupa prowadzi do jego zesztywnienia. Tworzą się wówczas mostki kostne stanowiące połączenia sąsiednich kręgów – początkowo w odcinku lędźwiowym, następnie stopniowo w piersiowym, zwane sydesmofitami. W wyniku zmian chorobowych przy ZZSK kręgosłup przybiera wygląd kija bambusowego, a w trzonach kręgów następuje zanik kostny. Stan zapalny toczy się także w stawach biodrowych, w samych kościach, w okostnej, w ścięgnach w miejscu ich przyczepu do kości (głównie w ścięgnie Achillesa) oraz w tkankach okołostawowych. Obserwuje się również zmiany w mięśniach, których bóle powodują odruchowy, skurcz o charakterze obronnym, z czasem utrwalający się. Ostatecznie następuje dysfonia mięśni (zanik), głównie przykręgosłupowych i obręczy kończyny górnej. Wizualnym objawem tych wszystkich procesów w przebiegu schorzenia jest charakterystyczna przy ZZSK tzw. sylwetka narciarza, którą chorzy przyjmują dla utrzymania równowagi.

Objawy i przebieg

Choroba występuje częściej u mężczyzn (2-3 razy) w wieku młodym i średnim. Również jej przebieg jest cięższy u mężczyzn. Choroba rozpoczyna się powoli i stopniowo postępuje. Początek choroby jest zwykle niezauważalny. W fazie wczesnej można zaobserwować:
  • tępy ból w okolicy lędźwiowej promieniujący do pośladków;
  • nasilanie objawów bólowych w nocy i nad ranem;
  • bóle obustronne, nasilające się w spoczynku;
  • poranną sztywność kręgosłupa;
  • ogólne osłabienie;
  • stany podgorączkowe;
  • brak apetytu;
  • spadek masy ciała.
Najczęstsze objawy stawowe to:
  • ból dolnego odcinka pleców lub w okolicy pośladków, zwykle symetryczny, nasilający się w godzinach nocnych, zmniejszający się po aktywności fizycznej i narastający w unieruchomieniu;
  • nasilenie bólu klatki piersiowej podczas oddychania (ból promieniuje od kręgosłupa wzdłuż żeber);
  • ograniczenie, a następnie unieruchomienie odcinka szyjnego kręgosłupa;
  • stopniowo postępujące dolegliwości bólowe w innych odcinkach kręgosłupa, piersiowym i szyjnym;
  • zajęcie stawów proksymalnych (około 25%), zwykle większych stawów, rzadko drobnych;
  • ból pięt (około 40%);
  • ból i sztywność w okolicy żeber.
Chory przybiera charakterystyczną postawę - lekko pochyloną do przodu, chodzi patrząc w ziemię, oglądając się za siebie obraca całe ciało.
Objawy pozastawowe:
  • zapalenie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej oka;
  • zapalenie aorty wstępującej;
  • niedomykalność zastawki mitralnej;
  • niedomykalność zastawki aortalnej;
  • zapalenie prostaty;
  • zwłóknienie płuc;
  • zapalenie jelit.
W badaniu przedmiotowym stwierdza się:
  • zniesienie lordozy lędźwiowej;
  • pogłębienie kifozy piersiowej;
  • bolesność w stawach krzyżowo-biodrowych;
  • przesunięcie łopatek i barków do przodu;
  • pogłębienie lordozy szyjnej;
  • głowa przesunięta do przodu, w skłonie w tył;
  • klatka piersiowa spłaszczona;
  • tendencja do usztywnienia w pozycji skłonu w przód;
  • zawężenie kręgu widzenia na skutek ograniczenia ruchomości kręgosłupa, chory obraca się całym ciałem, klatka piersiowa spłaszczona.
Leczenie
Leczenie choroby jest mało skuteczne, powinno się odbywać pod ścisłą kontrolą lekarza reumatologa.
Odbywa się najczęściej z użyciem:
  • leków przeciwzapalnych (niesteroidowe leki przeciwzapalne) np.: dikoflenak zalecane jako leki pierwszego rzutu pacjentom, u których dominują odczucia bólowe i sztywność poranna, szybko i skutecznie znosząc te objawy;
  • leków immunosupresyjnych (powodują zmniejszenie aktywności układu immunologicznego, a tym samym autoagresji organizmu leżącej u podłoża ZZSK);
  • fizykoterapii (światłolecznictwo, elektroterapia, balneoterapia, ultradźwięki, masaż ręczny i podwodny, magnetoterapia);
  • kinezyterapii (przeciwbólowej, rozluźniającej, odciążającej w celu maksymalnego opóźnienia procesu zesztywnienia, zachowania samoobsługi i lokomocji oraz zapobiegania deformacjom i przykurczom);
  • gimnastyki leczniczej (gimnastyka poranna, ćwiczenia w basenach, pływanie – głównie klasykiem na grzbiecie, gry sportowe, różnodystansowe spacery z trasami o odmiennych kątach nachylenia);
  • leczenia chirurgicznego (w celu korekty wtórnych zniekształceń);
  • psychoterapii (gdy u chorych pojawi się nerwica neurasteniczna, a czasem depresja);
  • leczenia ognisk zapalnych w zębach i migdałkach.
Fizjoterapauta NZOZ Medicall Ewelina Czaplińska

powrót